Hướng dẫn chơi mạt chược 16 quân cho người mới

Nếu bạn mới học, đừng bắt đầu bằng bảng điểm. Hãy hiểu cách đi một ván trước đã. Mạt chược nhìn nhiều quân nên dễ rối, nhưng nhịp chơi cơ bản rất đơn giản: nhận quân, xếp thành bộ, tới lượt thì bốc 1 quân rồi đánh 1 quân.

Trang này dùng cách nói bình dân để bạn nắm được bàn chơi trong khoảng 10 phút. Khi đã hiểu nhịp chơi, học tính điểm sau sẽ nhẹ hơn nhiều.

Tóm tắt trong 30 giây

  • Một bàn có 4 người.
  • Mỗi người thường cầm 16 quân. Nhà cái bắt đầu với 17 quân.
  • Mục tiêu là xếp bài thành 5 bộ và 1 đôi.
  • Tới lượt mình: bốc 1 quân, xem bài, đánh ra 1 quân.
  • Bạn thắng khi có quân cuối cùng giúp bài đủ 5 bộ và 1 đôi. Đó gọi là ù.

Bước 1: Nhìn bộ quân trước

Bộ mạt chược có nhiều quân, nhưng người mới chỉ cần nhận ra mấy nhóm chính:

  • Vạn: quân số từ 1 đến 9.
  • Sách hoặc Tre: quân số từ 1 đến 9.
  • Đồng hoặc Tròn: quân số từ 1 đến 9.
  • Gió: Đông, Nam, Tây, Bắc.
  • Rồng: thường có Rồng Đỏ, Rồng Xanh, Rồng Trắng.
  • Hoa/mùa: quân thưởng, có bàn dùng, có bàn không dùng.

Mỗi quân thường có 4 quân giống nhau. Lúc mới học, bạn chưa cần nhớ hết tên đẹp. Chỉ cần phân biệt được quân số, quân gió và quân rồng là đủ để bắt đầu.

Nhận mặt các nhóm quân mạt chược: Vạn, Trúc, Đồng, Gió, Rồng, Hoa
Các nhóm quân người mới cần nhận mặt trước.

Bước 2: Xếp quân thành bộ

Bạn hãy tập nhìn bài theo 4 kiểu sau:

  • Dây: 3 quân liên tiếp cùng chất. Ví dụ: 2-3-4 Đồng.
  • Phỗng: 3 quân giống nhau. Ví dụ: ba quân 7 Vạn.
  • Kông: 4 quân giống nhau. Khi chơi thật sẽ có bước bốc bù.
  • Đôi: 2 quân giống nhau.

Cứ nhìn bài trên tay và tự hỏi: quân nào ghép thành dây, quân nào ghép thành phỗng, quân nào có thể làm đôi?

Ví dụ dây 2-3-4 Đồng trong mạt chược
Ví dụ dây 2-3-4 Đồng.
Ví dụ phỗng, kông và đôi trong mạt chược
Ví dụ phỗng, kông và đôi.

Bước 3: Nhớ công thức bài ù

Công thức nhập môn là:

5 bộ + 1 đôi = bài ù

Ví dụ một bài đã đủ:

  • Dây 2-3-4 Đồng.
  • Dây 5-6-7 Sách.
  • Phỗng 9 Vạn.
  • Phỗng Đông.
  • Dây 3-4-5 Vạn.
  • Đôi Rồng Đỏ.

Bạn không cần thuộc nhiều thế đẹp ngay. Việc đầu tiên là thấy được mình đã có mấy bộ, đang thiếu bộ nào và đôi đã có chưa.

Ví dụ bài ù theo công thức 5 bộ và 1 đôi
Một bài ù mẫu: 5 bộ và 1 đôi.

Bước 4: Tới lượt thì bốc 1, đánh 1

Nhịp chơi cơ bản như sau:

  1. Nhà cái bắt đầu với 17 quân.
  2. Nếu chưa ù ngay, nhà cái đánh ra 1 quân.
  3. Người tiếp theo bốc 1 quân từ tường bài.
  4. Người đó xem bài, giữ quân có ích, rồi đánh ra 1 quân không cần.
  5. Vòng chơi tiếp tục như vậy cho đến khi có người ù hoặc hết quân bốc.

Nói ngắn gọn: đến lượt mình thì bốc lên, chọn giữ hoặc bỏ, rồi đánh ra một quân. Đừng cố giữ quá nhiều quân nhìn có vẻ đẹp nhưng không giúp bạn ghép thành bộ.

Nhịp chơi cơ bản: bốc 1 quân rồi đánh 1 quân
Nhịp cơ bản trong lượt: bốc 1 rồi đánh 1.

Bước 5: Khi người khác đánh quân mình cần

Khi một người đánh ra quân, bạn có thể gọi nếu quân đó giúp bài mình tốt lên.

  • Ăn dây: lấy quân người ngay trước mình đánh ra để ghép thành dây.
  • Phỗng: lấy quân người khác đánh ra để ghép 3 quân giống nhau.
  • Kông: lấy quân để ghép 4 quân giống nhau, rồi bốc bù theo luật bàn chơi.
  • Ù: lấy quân cuối cùng mình cần để hoàn thành bài thắng.

Người mới chỉ cần nhớ trước: ăn dây thường bị giới hạn theo lượt, còn phỗng, kông và ù thì ưu tiên hơn. Khi chơi thật, cứ hỏi người hướng dẫn trước khi gọi quân.

Ví dụ gọi quân: ăn dây, phỗng, kông và ù
Các trường hợp gọi quân thường gặp: ăn, phỗng, kông và ù.

Bước 6: Tập nhìn quân chờ

Quân chờ là quân bạn đang cần để hoàn thành bài. Ví dụ bạn có 2-3 Đồng thì có thể chờ 1 Đồng hoặc 4 Đồng để thành dây. Nếu bạn có hai quân Đông, bạn có thể chờ thêm một quân Đông để thành phỗng.

Khi mới học, sau mỗi lượt hãy tự hỏi 2 câu:

Ví dụ quân chờ trong mạt chược
Ví dụ quân chờ ở hai tình huống đơn giản.
  1. Mình đang thiếu bộ nào?
  2. Nếu bốc được quân nào thì bài sẽ gần ù hơn?

Một lượt chơi mẫu

  1. Bạn bốc được 4 Đồng.
  2. Trên tay đã có 2 Đồng và 3 Đồng.
  3. Vậy 2-3-4 Đồng thành một dây.
  4. Bạn nhìn lại bài và chọn đánh một quân lẻ không ghép được với nhóm nào.
  5. Người sau bạn có thể lấy quân bạn đánh ra nếu quân đó giúp họ tạo bộ hoặc ù.

Cứ lặp lại nhịp đó: bốc, nhìn, ghép, bỏ. Chơi vài ván là bạn sẽ quen.

Ví dụ một lượt chơi: bốc 4 Đồng và ghép dây 2-3-4 Đồng
Một lượt chơi mẫu với dây 2-3-4 Đồng.

Tính điểm tai là gì?

Tai là đơn vị điểm trong cách chơi của CLB. Tai có thể đến từ cách ù, bộ trong bài, nhà cái, hoa/mùa hoặc các thế bài đặc biệt.

Người mới chưa cần học điểm ngay. MahjongVN nên tách rõ 2 tầng:

  1. Tầng học chơi: biết quân, biết ghép bộ, biết tới lượt, biết ù.
  2. Tầng chơi CLB: học bảng tai chính thức để mọi người tính điểm thống nhất.

Nội dung public chỉ nói về điểm như một phần luật chơi. Không viết theo hướng ăn thua tiền.

Lộ trình học mạt chược: học chơi trước, học tai sau
Lộ trình học: chơi được trước, học tai sau.

Lỗi người mới hay gặp

  • Học tính điểm quá sớm nên bị rối.
  • Nhầm hệ 16 quân với các kiểu mạt chược khác.
  • Chỉ nhìn từng quân lẻ, chưa biết gom thành bộ.
  • Quên cần có 1 đôi.
  • Gọi quân quá nhanh mà chưa chắc mình được quyền gọi.
  • Giữ quân đẹp nhưng không giúp bài tiến gần tới ù.

Câu hỏi thường gặp

Mạt chược 16 quân có giống Riichi không?

Không. Cả hai đều là mạt chược, nhưng số quân trên tay, nhịp chơi và cách tính điểm khác nhau. MahjongVN đang ưu tiên hệ 16 quân.

Mới học có cần thuộc hết tên quân không?

Chưa cần. Trước tiên bạn chỉ cần phân biệt 3 chất số, quân gió, quân rồng và hoa/mùa nếu bàn có dùng.

Mới học có cần thuộc bảng tai không?

Chưa cần. Hãy học cách ghép bài và nhịp bốc đánh trước. Khi đã chơi được một ván cơ bản, học tai sẽ dễ hơn.

Tham gia MahjongVN

Muốn học từ đầu cùng cộng đồng MahjongVN? Hãy đăng ký để CLB liên hệ khi có lịch hướng dẫn, bàn chơi phù hợp hoặc hoạt động online mới.

Đăng ký tham gia MahjongVN